04 Sep 2021

REUZENPUZZEL IN ARLES: RECONSTRUCTIE VAN DE POMPEÏSCHE FRESCO'S IN HET HUIS VAN DE HARPIST (ARLES)

Marie-Pierre Rothé (responsable for the archaeological operation, MDAA and Julie Boislève (responsable for the painted coatings, INRAP)
ongoing removal of the painted floor.

Lees het originele artikel over dit project in de Romeinse havenstad Arelate (in het Frans) here.

Vertaling
De site van La Verrerie, die in 1978 door de stad Arles werd aangekocht, bevindt zich op de rechteroever van de Rhône. Er werden verschillende opgravingen verricht die rijke herenhuizen (of domus) aan het licht hebben gebracht, die na een brand rond 260 na Christus werden verlaten. De hervatting van de opgravingen door het Musée départemental Arles antiques en de Inrap, tussen 2014 en 2017, heeft de opgraving van nooit eerder bereikte niveaus in deze wijk mogelijk gemaakt en de blootlegging van het Huis van de Harpist, waarvan de luxueuze fresco's het onderwerp zijn van een uitgebreid programma van hermontage, studie en restauratie.

HET HUIS VAN DE HARPIST, EEN RIJKE ROMEINSE RESIDENTIE
Deze Romeinse woning, die "het huis van de harpist" wordt genoemd naar een van de personages die op de muren zijn geschilderd en die op 105 m² is opgegraven, onderscheidt zich door zijn zeer vroege datering, zijn luxueuze karakter en de uitzonderlijke staat van bewaring van het beschilderde pleisterwerk.
Het werd gebouwd in de jaren 70 en 50 v. Chr., nog vóór de oprichting van de kolonie Arles, door ambachtslieden uit Italië die het huis bouwden volgens de Romeinse bouwtechnieken (gemetselde muren, dakpannen, vloeren van in spiesen geplaatste briketten - opus spicatum - die pas veel later, in de jaren 30 v. Chr., in Gallië op grote schaal ingang vonden). Deze vroege datering toont aan dat Arles een belangrijk punt was van verspreiding van nieuwe modes en technieken in de door Rome nieuw verworven provincies.
Een traditionele plattegrond voor een domus uit de late Republiek, bestaat uit het atrium met een galerij rond een bassin voor het opvangen van regenwater (impluvium) en bedient een reeks vertrekken, waarvan er twee volledig zijn uitgegraven. De inrichting van de eerste kamer suggereert een eetkamer of een slaapkamer. De tweede kamer, wijd open naar het atrium en met weelderig beschilderde decoraties, kan alleen maar een ontvangstkamer zijn. Het huis werd tussen 50 en 40 v. Chr. verwoest en opgevuld met zijn eigen puin.

DE FRESCO'S WEER IN ELKAAR ZETTEN: EEN PUZZEL IN 800 DOZEN MET FRAGMENTEN
De schilderingen bevonden zich In een opmerkelijke staat van bewaring zowel op hun plaats op de muren als in duizenden fragmenten die in de vulniveaus waren ingestort. Ze vullen 800 dozen.
In het kader van een in 2014 met Inrap gesloten partnerschap is de studie van dit archeologische meubel toevertrouwd aan Julien Boislève, toichograaf (specialist in muurschilderingen en stucwerk) van Inrap, in samenwerking met de archeologen en restaurateurs van het museum. Sinds april 2021 en gedurende een periode van drie jaar zijn deze specialisten bezig met het bestuderen en restaureren van de uitzonderlijke schilderijen in het huis van de harpist.

Sinds april 2021 wordt de reconstructie van de eerste decoratie uitgevoerd in het hart van het museum, in de tijdelijke tentoonstellingszaal, waar de frescofragmenten meer dan 220 m² beslaan. Tegelijkertijd is het restauratieatelier bezig met de voorbereidende behandeling van de beschilderde muren die uit de site zijn gehaald, om ze weer toegankelijk te maken voor studie. Er wordt ook onderzoek gedaan naar het vermiljoenrood om te voorkomen dat het onherstelbaar donker wordt. De studie zal binnenkort worden voortgezet in de Camargue in het Château d'Avignon (gemeente Saintes-Maries-de-la-Mer).

BIJZONDERE GESCHILDERDE VERSIERINGEN
In dit stadium van het onderzoek zijn ten minste zes versieringen herkend, die getuigen van de ostentatieve luxe die door de eigenaar werd ontwikkeld. Deze schilderijen behoren tot de tweede Pompeïsche stijl. Alleen de rijkste mecenassen, doordrenkt van de Romeinse cultuur, beschikten over de nodige middelen om Italiaanse werkplaatsen in te schakelen. Versieringen in tweede stijl zijn nog zeldzaam in Frankrijk en geen enkele andere site heeft tot nu toe zo'n grote, gediversifieerde en kwalitatief hoogstaande collectie bijeengebracht.

De eerste kamer, die dit jaar is bestudeerd, heeft een architectonisch geïnspireerde inrichting die de kamer in twee verschillende ruimten verdeelt (voorkamer en alkoof). Typisch voor deze tweede Pompeïsche stijl is dat de ornamentiek de grootschalige architectuur imiteert. De voorkamer is overwegend geel en de alkoof wordt duidelijk geaccentueerd door meer uitgewerkte versieringen in veel levendigere kleuren. In de voorkamer imiteert het onderste deel van de muur een podium van grijs marmer dat zware gele zuilen draagt, terwijl rijen gekleurde blokken het bovenste deel in beslag nemen. In de alkoof is de decoratie van dezelfde inspiratie, maar ontwikkeld met een luxueuzere polychromie. Het felgekleurde podium wordt opgefleurd door rozetten in bordeauxrood. Rijke panelen van imitatiemarmerfineer beslaan het middengebied, bekroond door rijen evenzo glinsterende blokken, en een delicaat fries van jachtliefdes is ingevoegd. Dit type decoratie komt overeen met het enige model van de tweede stijl dat tot nu toe in Gallië is gevonden: ongeveer vijftien sites hebben minder complete voorbeelden (Saint-Rémy-de-Provence, Nîmes, Narbonne...).

De schilderijen in de ceremoniële zaal zullen in 2022 worden bestudeerd. Zij bevatten een ander type decoratie dat in Gallië nog onbekend is: een galerij met grote figuren, waaronder de harpist, die op sokkels zijn geplaatst en zich aftekenen tegen een vermiljoenrode achtergrond. De musicus wordt vergezeld door andere figuren die waarschijnlijk tot de Bacchische processie behoren. Dit soort grootschalige figuratie wordt "megalografie" genoemd. Zeldzame voorbeelden met personages op een vermiljoenrode achtergrond zijn bekend in Italië, met name in de Villa van de Mysteriën in Pompeii. In Frankrijk is dit soort decoratie in een dergelijke staat van bewaring een echte noviteit.

Waardeert u ons werk?

Steun ons dan door een donatie te doen!

Recente artikelen & projecten

Carthago

Carthago

Carthago werd in de negende eeuw voor Chr. gesticht aan de kust van Noord-Afrika als een Fenicische kolonie...........

Lees meer...

Thapsus, een bijna vergeten haven.

Thapsus, een bijna vergeten haven.

De stad werd ook wel Thapsus Minor genoemd om het te onderscheiden van de stad Thapsus op Sicilië...........

Lees meer...

Romeinse vuurtorens in de Middellandse Zee

Romeinse vuurtorens in de Middellandse Zee

Voor het ontstaan van duidelijk afgebakende havens werden zeevaarders geleid door vuren op heuveltoppen..........

Lees meer...

Een haven herontdekt

Een haven herontdekt

Statio 10 was, volgens het mozaïek (NAVICULARI MISUENSES HIC), een vertegenwoordiging van de havenstad Misua..........

Lees meer...

Marmer voor Rome

Marmer voor Rome

Het Romeinse Rijk beschikte over een groot havennetwerk om marmer naar Rome te importeren en te distrubueren naar de diverse bouwlocaties.. .......

Lees meer...
Laatste nieuws

About Roman Ports

Amor and PsycheWe are committed to providing versions of our articles and interviews in several languages, but our first language is English.

Please become a member of the Facebook group, which is our main communication platform. There you can learn about upcoming events and items of interest, post your own photos, or share any stories or general questions you may have.

If you have specific questions about our organisation, questions about financial issues, if you would like to assist in the production of our online magazine, or if you have specific requests or ideas for content, use our contactform below. You can contact us in any language!