30 Jan 2017

Romeins wrak Cabrera

Door Nuno Dominguez (EL PAIS)

1485456786 417876 1485523827 noticia fotograma

 

Een team van archeologen heeft voor de kust van het eiland Cabrera, in de Balearen, een Romeins schip ontdekt dat ongeveer 1800 jaar geleden schipbreuk leed. Het wrak ligt op een diepte van 70 meter en werd in oktober door twee professionele duikers onderzocht en gefotografeerd. Het schip is begraven onder de amforen die volgens de onderzoekers nog steeds op hun oorspronkelijk plaats liggen.

Volgens de ontdekkers is dit schip het best bewaarde wrak van de eilandengroep en één van de weinige nog intact zijnde wrakken in de westelijke Middellandse Zee. "Zover we weten, is dit het eerste wrak in Spaanse wateren dat, na het zinken, nog in originele staat verkeerd ", benadrukt Javier Rodríguez, een van de onderwater archeologen die aan de exploratie en de documentatie van de resten deelnam. De wateren waarin het wrak is gevonden maken deel uit van een Nationaal Park.

Vissers op zoek naar nieuwe visgronden waren de eersten die het bestaan van het oude scheepswrak ontdekten door de fragmenten van amforen die ze ophaalden in hun netten in de buurt van Cabrera, ten zuiden van het eiland Mallorca. Naar aanleiding hiervan werd in april vorige jaar een wetenschappelijke expeditie uitgerust om met een onderwater robot het schip te gaan verkennen. Het eerste dat de robot zag was een enorme stapel potten van verschillende grootte op meer dan 15 meter zand.

Foto: Jordi Chias

In oktober werden er, namens de archeologische dienst van de Consell de Mallorca, door twee professionele duikers onder leiding van drie archeologen van het Balearen-Instituut in marine archeologie (IBEAM), drie duiken uitgevoerd om het wrak in kaart te brengen. De expeditie was een fysieke en technische uitdaging wegens de diepte waarop de resten zich bevonden. Sommige van de 2.000 gemaakte afbeeldingen moesten dienen voor het opstellen van een plattegrond op reële grootte van het wrak, waardoor het in detail kan worden bestudeerd en de bevindingen over een paar maanden kunnen worden gepubliceerd in een wetenschappelijke tijdschrift, volgens Rodriguez.

 

Vissaus 
De archeologen zijn van mening dat het schip dateert uit de derde of vierde eeuw na Chr. Het bevatte tussen de 1.000 en 2.000 stuks aardewerk die de oorsprong van het schip kunnen verduidelijken. De meeste zijn grote amforen van een meter lang die zijn vervaardigd in Noord-Afrika.
Het schip is zo’n 20 meter lang en vervoerde ‘garum’, een saus gemaakt van gezouten en zongedroogde visafval1. "In de oudheid werd het beschouwd als een delicatesse en er was dan ook veel vraag naar dit product binnen de Romeinse samenleving.” vertelt Sebastiá Munar, directeur van het wetenschappelijke instituut IBEAM, die de ontdekking een "archeologische schat noemt.

De onderzoekers veronderstellen dat de boot voer op de route tussen Noord-Afrika en Hispania, het zuiden van Frankrijk of zelfs tot aan Rome toe. "De Balearen waren slechts halve weegs en boden een goede opvang voor schepen die beschutting zochten tegen bijvoorbeeld een storm," stelt Rodriguez. "Maar soms haalden ze de haven niet en zonken dus," voegt hij eraan toe.

Romeins schip (mozaiek van Isola Sacra tomb 43)

De analyse van het hout kan onthullen waar het schip precies vandaan kwam, hoewel men, tijdens deze eerste fase van het onderzoek, voornamelijk bezig zal zijn met het voorkomen dat het schip geplunderd gaat worden.
Hiermee zijn, volgens de ontdekkers, al 12 scheepswrakken uit de klassieke tijd gevonden in de wateren van het Nationaal Park van Cabrera. Dit geeft een idee van de belangrijkheid van deze archeologische enclave. Munar benadrukt de noodzaak om de wateren van de eilanden van de Balearen te verkennen op zoek naar meer wrakken voordat ze kunnen worden beschadigd of gestolen.

De vondst werd op 27 januari 2017 gepresenteerd door hun ontdekkers samen met Minister van cultuur en erfgoed van de Consell de Mallorca, Francesc Miralles.


  • Notes:
  • 1: Veel garumfabrieken lagen aan de zuidkust van het Iberisch schiereiland, mogelijkerwijze omdat daar grote scholen tonijn en makreel vanaf de Straat van Gibraltar passeerden. De fabrieken lagen aan de kust, omdat er voor de productie verse vis nodig was. Ze hadden allerlei bakken en vaten waarin de saus kon fermenteren. Wegens de stank lagen de fabrieken doorgaans een stuk buiten de stad. Voorbeelden zijn bewaard gebleven in Baelo Claudia en Almuñécar (Sexi Firmum Julium in de Romeinse tijd), aan de kust van Andalusië. De grootste fabriek voor garum bevond zich in Lixus in noordwest Marokko bij de Atlantische kust. Ook andere plaatsen zoals Clazomenae, Leptis Magna en Pompeï worden genoemd als productieplaatsen. In Pompeii zijn vele kruiken (urceii) teruggevonden die werden gebruikt voor het vervoer van het garum. Ook is daar de garumwinkel van Aulus Umbricius Scaurus teruggevonden.(Wikipedia)
Recente artikelen & projecten

De laatste dagen van het Romeinse Ostia weer tot leven gebracht

De laatste dagen van het Romeinse Ostia weer tot leven gebracht

Wat gebeurde er met het Romeinse stadscentrum in de laat antieke periode? ....

Lees meer...

ICTIS

ICTIS

Het delven van tin in Cornwall begon rond het jaar 2000 voor Chr. Ten tijde van de Romeinen ....

Lees meer...

Het laatst gevonden Mithras heiligdom

Het laatst gevonden Mithras heiligdom

Nadat naar verloop van tijd de honger van hun klanten was gestild ....

Lees meer...

Exploiteer de woestijn om Rome te verlichten

Exploiteer de woestijn om Rome te verlichten

In zijn Res Rustica, schrijft Columella: Olea prima omnium arborum est ..........

Lees meer...

Romeinse havens en overzeese handel afgebeeld op mozaïeken

Romeinse havens en overzeese handel afgebeeld op mozaïeken

Our knowledge of the historical maritime trade in the Mediterranean Sea is based on poetry, myths, fables ..........

Lees meer...
Laatste nieuws

About Roman Ports

Amor and PsycheWe are committed to providing versions of our articles and interviews in several languages, but our first language is English.

Please become a member of the Facebook group, which is our main communication platform. There you can learn about upcoming events and items of interest, post your own photos, or share any stories or general questions you may have.

If you have specific questions about our organisation, questions about financial issues, if you would like to assist in the production of our online magazine, or if you have specific requests or ideas for content, use our contactform below. You can contact us in any language!